Introduction

Van 6 tot 8 november 2026 vond in Istanbul het 39e Wereldcongres van de International Council of Medical Acupuncture and Related Techniques (ICMART) plaats, waar meer dan 500 artsen en wetenschappers uit ruim 30 landen samenkwamen. De Associatie van Belgische Medici Acupuncturisten (ABMA–BVAA) werd er vertegenwoordigd door haar voorzitter, dr. Olivier Cuignet. Hij leverde een wetenschappelijke bijdrage en pleitte tevens voor de positie van medische acupunctuur binnen het Belgische zorgsysteem.
Het ICMART 2026-congres, georganiseerd door vier Turkse verenigingen voor medische acupunctuur, bracht artsen, onderzoekers, docenten en vertegenwoordigers van nationale verenigingen uit verschillende continenten samen.
Tijdens de conferenties en wetenschappelijke sessies kwamen recente vorderingen in het begrijpen van de neurofysiologische mechanismen van acupunctuur, de klinische toepassingen, neuromodulatietechnieken en de perspectieven voor integratie in de hedendaagse geneeskunde aan bod.
Naast de wetenschappelijke presentaties vormde dit congres ook een uitgelezen kans voor ontmoetingen tussen de verantwoordelijken van de nationale verenigingen die lid zijn van de ICMART, waarbij thema's als opleiding, professionele erkenning, onderzoek en patiëntveiligheid centraal stonden.
De deelname van de ABMA paste in dit dubbele kader: zowel wetenschappelijk als institutioneel.
Dr. Olivier Cuignet, anesthesist en pijnarts, presenteerde een wetenschappelijke bijdrage over aanhoudende neuropathische pijn bij long COVID en de therapeutische perspectieven van segmentale elektro-acupunctuur.
Deze presentatie was gebaseerd op recent onderzoek naar de mogelijke rol van auto-immuunmechanismen bij bepaalde vormen van neuropathische pijn door long COVID.
Experimenteel onderzoek, onder meer uitgevoerd aan de Universiteit van Namen en gepubliceerd in 2026, heeft aangetoond dat immunoglobulinen van patiënten met neuropathische pijn door long COVID een pijnlijke overgevoeligheid konden overbrengen op proefdieren. Deze waarnemingen wijzen op een specifieke betrokkenheid van de dorsale wortelganglia (Dorsal Root Ganglia of DRG), structuren die essentieel zijn voor de overdracht van sensorische en nociceptieve informatie.
Deze ganglia zouden daarmee een relevant fysiopathologisch doelwit kunnen vormen bij bepaalde vormen van aanhoudende neuropathische pijn.
Op basis hiervan presenteerde Dr. Cuignet het potentieel van segmentale neuromodulatie via elektro-acupunctuur, waarbij met name gebruik wordt gemaakt van de Jiaji-paravertebrale punten en de dorsale punten van de Blaasmeridiaan, die anatomisch verbonden zijn met de betreffende ruggenmergsegmenten.
Een gedetailleerde klinische observatie, aangevuld met de eerste resultaten van een reeks van tien patiënten, illustreerde de verbeteringen op het gebied van neuropathische pijn, allodynie en bepaalde bijbehorende musculoskeletale klachten.
Deze aanpak is nog exploratief en vereist prospectieve, gecontroleerde studies om de effectiviteit te bevestigen, de indicaties te verfijnen en de werkingsmechanismen beter te begrijpen.
De presentatie werd zeer positief onthaald, wat getuigt van de belangstelling van de deelnemers voor deze benadering die neuro-immunologisch onderzoek, de fysiopathologie van pijn en medische acupunctuur combineert.
Dr. Cuignet zet zijn klinische observaties momenteel voort, met het vooruitzicht om aanvullende resultaten te presenteren tijdens het volgende congres van de Society for Acupuncture Research (SAR), dat in april 2027 in Baltimore zal plaatsvinden.
Naast zijn wetenschappelijke bijdrage sprak Dr. Cuignet in zijn hoedanigheid als voorzitter van de ABMA tijdens de Algemene Vergadering van de ICMART om de vertegenwoordigers van de nationale verenigingen te informeren over de zorgwekkende situatie van de medische acupunctuur in België.
De intrekking van de wet-Colla in november 2025 heeft het wettelijk kader dat was voorzien voor niet-conventionele praktijken immers ingrijpend gewijzigd.
Voor de ABMA roept deze evolutie verschillende essentiële vragen op, met name wat betreft de erkenning van medische acupunctuur, de kwalificatie van beoefenaars en de patiëntveiligheid.
De vereniging is van mening dat een medische praktijk van acupunctuur moet steunen op een passende opleiding, een grondige kennis van indicaties en contra-indicaties, evenals op duidelijk gedefinieerde eisen inzake kwaliteit en veiligheid van de zorg.
Het ontbreken van een specifiek en voldoende duidelijk regelgevend kader dreigt volgens de ABMA deze garanties te verzwakken en het voor patiënten moeilijker te maken om beoefenaars met een adequate opleiding te identificeren.
Dr. Cuignet heeft ook de bezorgdheid van de ABMA uiteengezet over de uitspraken van de federale minister van Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke, die twijfels uitte over het bestaan van voldoende wetenschappelijk bewijs voor acupunctuur.
De ABMA betwist deze algemene beoordeling, die zij als onvoldoende genuanceerd beschouwt in het licht van de talrijke beschikbare klinische en experimentele studies, met name bij bepaalde chronische pijnaandoeningen.
Zij herinnert eraan dat de wetenschappelijke evaluatie van acupunctuur moet berusten op een rigoureuze analyse van de gegevens, indicatie per indicatie, rekening houdend met de gebruikte technieken en hun klinische resultaten.
Deze aanpak kadert in de inspanningen die momenteel door de Belgische acupunctuurverenigingen worden ondernomen om de noodzaak van een objectieve wetenschappelijke evaluatie erkend te krijgen, onder meer in het kader van de stappen bij het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE).
De tussenkomst van de voorzitter van de ABMA wekte de belangstelling van verschillende buitenlandse vertegenwoordigers.
Uit de gedachtewisselingen bleek onder meer dat andere landen, waaronder Turkije, Spanje en Australië, eveneens in verschillende vormen geconfronteerd worden met moeilijkheden wat betreft de institutionele erkenning van acupunctuur, de integratie ervan in de zorgsystemen of de erkenning van de wetenschappelijke basis ervan.
De nationale situaties zijn echter niet identiek. Zo beschikt Turkije voor acupunctuur over een officieel systeem van medische certificering, maar de plaats ervan in de organisatie van de zorg en de institutionele ontwikkeling blijven onderwerp van discussie.
Deze uitwisselingen hebben ertoe bijgedragen de Belgische moeilijkheden in een bredere internationale context te plaatsen. Ze hebben ook het belang onderstreept van het delen van ervaringen en strategieën die zijn ontwikkeld door nationale verenigingen die met vergelijkbare problemen kampen.
De bezorgdheid van de ABMA werd met aandacht en constructief onthaald door leden van de internationale raad van bestuur van de ICMART.
De discussies gingen onder meer over de rol die deze organisatie zou kunnen spelen om haar lidverenigingen concreter te ondersteunen wanneer zij geconfronteerd worden met erkenningsproblemen of ongunstige regelgevende besluiten.
Leden van het bestuur van de ICMART hebben hun bereidheid uitgesproken om de ABMA te voorzien van advies, het delen van ervaringen en, indien nodig, institutionele steun.
Deze openheid is bijzonder belangrijk. De ICMART, als internationale organisatie die medische acupunctuurverenigingen verenigt, beschikt over een netwerk van contacten en een ervaring die nuttig kunnen bijdragen aan de stappen die op nationaal niveau worden ondernomen.
Het gaat in dit stadium niet om een officiële verbintenis van de ICMART om tussenbeide te komen bij de Belgische autoriteiten, maar wel om een eerste constructieve stap naar een versterkte internationale samenwerking.
Naar aanleiding van deze gesprekken werd een eerste praktisch initiatief overwogen: het organiseren van een videoconferentie met vertegenwoordigers van de ABMA, leden van het bestuur van de ICMART en verantwoordelijken van buitenlandse verenigingen die al met soortgelijke moeilijkheden te maken hebben gehad.
Deze vergadering moet het mogelijk maken om:
Deze videoconferentie zou een eerste stap vormen vóór elke verdere formele institutionele procedure. Het zou ook nuttige elementen kunnen aandragen voor de acties die de ABMA al heeft ondernomen in samenwerking met andere Belgische acupunctuurverenigingen.
De deelname van de ABMA aan het wereldcongres ICMART 2026 in Istanbul is op twee niveaus positief gebleken.
Op wetenschappelijk vlakheeft het de mogelijkheid geboden om aan de internationale gemeenschap een originele benadering van segmentale neuromodulatie bij neuropathische pijn door long-COVID te presenteren, gebaseerd op recente vorderingen in neuro-immunologisch onderzoek.
Op institutioneel vlakheeft het bijgedragen aan het bekendmaken van de zorgen van de Belgische medische acupunctuur, het sensibiliseren van vertegenwoordigers van buitenlandse verenigingen voor de gevolgen van de intrekking van de wet-Colla en het openen van perspectieven voor concrete samenwerking met de ICMART.
De gunstige ontvangst van de twee presentaties en de bereidheid van de bestuursleden vormen een aanmoediging om de ingezette stappen voort te zetten.
De volgende stap is om deze uitwisselingen te concretiseren via een eerste internationale videoconferentie, om zo de meest geschikte vormen van steun en samenwerking te bepalen.
Dit congres heeft er zo toe bijgedragen de wetenschappelijke zichtbaarheid van de Belgische medische acupunctuur te versterken en tegelijkertijd nieuwe perspectieven voor internationale solidariteit te openen om een kwalitatieve, wetenschappelijk onderbouwde medische acupunctuur te verdedigen die de veiligheid van de patiënt waarborgt.
Dr. Olivier Cuignet
Voorzitter van de Belgische Vereniging van Artsen-Acupuncturisten (ABMA–BVAA)
November 2026